Vonnis Pixelhobby / Flying Tiger: auteursrechtinbreuk op DIY-sleutelhangers

Rb. Noord-Holland 1 april 2026, IEF 23456; C/15/366100 (Pixelhobby tegen Flying Tiger). In dit vonnis staat de vraag centraal of de DIY-sleutelhangers van Flying Tiger inbreuk maken op de auteursrechten op de Pixelhobby-sleutelhangers. De rechtbank acht zich bevoegd omdat de gestelde onrechtmatige daad en de daaruit voortvloeiende schade zich mede in Nederland en in Noord-Holland voordoen. Vervolgens past zij de gebruikelijke auteursrechtelijke maatstaf toe: ook een gebruiksvoorwerp of werk van toegepaste kunst kan beschermd zijn, mits sprake is van een eigen intellectuele schepping die de persoonlijkheid van de maker weerspiegelt door vrije en creatieve keuzes; louter technisch bepaalde elementen vallen buiten bescherming, maar het enkele feit dat een product functionele trekken heeft, sluit auteursrecht niet uit. Het verweer van Flying Tiger dat Pixelhobby niet duidelijk genoeg zou hebben omschreven welk werk zij beschermt, wordt verworpen: volgens de rechtbank gaat het om een concreet en voor menselijke waarneming vatbaar mozaïek-speelgoedsysteem, bestaande uit onder meer kleine vierkante pixels, kleurmatjes, een transparante basisplaat in hangervorm met afgerond dakje en gat, en de uiteindelijk resulterende kenmerkende “pixellook”; de losse voorbeeldpatronen als zodanig zijn daarbij niet het beschermde werk. Ook het verweer dat het product te functioneel en dus niet oorspronkelijk zou zijn, faalt. De rechtbank oordeelt dat juist de combinatie van keuzes, waaronder de afmetingen en vorm van de pixels, het licht bolle bovenoppervlak, het materiaal en de semi-matte uitstraling, de specifieke matjes, de transparante basisplaat met pinnetjes en de sleutelhangerconfiguratie, in onderlinge samenhang voldoende creatieve ruimte laat en een niet-triviale, niet louter technisch bepaalde totaalindruk oplevert. Daarnaast verwerpt de rechtbank het verweer tegen de rechthebbendheid: zij acht voldoende aannemelijk dat de auteursrechten via de liquidatie-overdracht van Ger Verschoor Inc. en de overdrachtsakte van april 2025 bij Pixelplast zijn terechtgekomen, terwijl Pixelhobby B.V. op grond van die akte een exclusieve licentie heeft verkregen om die rechten te exploiteren en te handhaven.

Bij de inbreukvraag beoordeelt de rechtbank of de creatieve elementen van het beschermde werk herkenbaar zijn overgenomen, en zij beantwoordt die vraag bevestigend. Volgens haar is de combinatie van elementen die de essentie van de Pixelhobby-sleutelhanger vormt, “vrijwel een op een” terug te vinden in de Flying Tiger-sleutelhanger. De door Flying Tiger aangevoerde verschillen, zoals verpakking, instructie- en voorbeeldmateriaal, precieze vorm en kleur van de matjes, rechthoekige of vierkante basisplaat, het aantal pixels, ringetje of koordje en het ronde in plaats van vierkante gat aan de onderzijde van de pixels, acht de rechtbank onvoldoende relevant, mede omdat veel van die verschillen verdwijnen zodra het product is afgebouwd of betrekking hebben op onderdelen die de gebruiker weggooit. Doorslaggevend is dat in het voltooide product de kenmerkende creatieve pixellook en de beschermde totaalindruk in wezen zijn overgenomen. Daarom neemt de rechtbank auteursrechtinbreuk aan. Aan de subsidiaire grondslag van slaafse nabootsing komt zij niet meer toe, niet omdat die grondslag inhoudelijk wordt verworpen, maar omdat Pixelhobby na toewijzing op auteursrechtelijke grondslag daarbij geen zelfstandig belang meer heeft. De vorderingen worden vervolgens grotendeels toegewezen: een verbod op verdere inbreuk in Nederland na 48 uur, een bevel tot opgave van herkomst- en distributiegegevens binnen 30 dagen, afgifte van de nog aanwezige voorraad in Nederland binnen 7 dagen ter onttrekking aan het handelsverkeer, een dwangsom van € 5.000 per dag met een maximum van € 100.000, schadevergoeding op te maken bij staat dan wel winstafdracht, telkens met wettelijke rente, en een hoofdelijke proceskostenveroordeling van € 20.256 op de voet van art. 1019h Rv; het meer of anders gevorderde wordt afgewezen en het vonnis is uitvoerbaar bij voorraad.

Auteursrechtinbreuk

4.3. Om voor auteursrechtelijke bescherming in aanmerking te komen, is vereist dat het desbetreffende werk een eigen, oorspronkelijk karakter heeft en het persoonlijk stempel van de maker draagt.3 Het werk moet oorspronkelijk zijn, in die zin dat het een eigen intellectuele schepping van de maker is die de persoonlijkheid van de maker weerspiegelt en tot uiting komt door de vrije creatieve keuzes van de maker bij de totstandkoming van het werk.4 Deze maatstaf geldt ook voor gebruiksvoorwerpen / werken van toegepaste kunst.5 Artikel 2, onder a), artikel 3, lid I en artikel 4, lid I, van richtlijn 200 I /29 moeten zo ,vorden uitgelegd dat een ,verk in de zin van deze bcpalingen een voorwerp is dat de persoonlijkbeid van de auteur ervan weerspiegelt door uitdrukking te geven aan zijn vrije en creatieve beslissingen.6 Het werkbegrip vindt baar begrenzing waar het eigen, oorspronkelijk karakter enkel datgene betreft wat noodzakelijk is voor bet verkrijgen van een technisch effect. Elementen van bet werk die Iouter een technisch effect dienen of te zeer bet resultaat zijn van een door technische uitgangspunten beperkte keuze, zijn van bescherming uitgesloten.7 Daarbij verdient opmerking dat deze uitsluiting van auteursrechtelijke bescherming zich niet uitstrekt tot alle elementen die een technische functie bezitten: daarmee zou de industriele vormgeving ten onrechte buiten het bereik van het auteursrecht geplaatst worden.8 Het feit dat het werk voldoet aan technische en functionele eisen laat onverlet dat de ontwerpmarges of keuzemogelijkbeden zodanig kunnen zijn dat voldoende ruirnte bestaat voor creatieve keuzes van de maker die een werk in auteursrechtelijke zin kunnen opleveren.9 Echter beslissingen die worden ingegeven door verschillende, met name technische, beperkingen die de auteur bebben gebonden aan de schepping van het voorwerp, evenals beslissingen dlie, hoewel vrij, de persoonlijkheid van de auteur niet uitdrukken door clat voorwerp een uniek aspect te geven, zijn niet vrij en crcatief. Ornstandigheden zoals de intenties van de auteur tijdens bet scheppingsproces, zijn inspiratiebronnen en het gebruik van bestaande vormen, de waarschijnlijkheid van een onafhankelijke, soortgelijke crcatie of de erkenning van het voorwerp in professionele kringen zijn noch noodzakelijk noch doorslaggevend voor de beoordeling van de originaliteit van het voorwerp waarvoor beschenning wordt gevraagd. 10 Ook een verzameling of bepaalde selectie van op zichzelf niet beschermde elementen, kan een ( oorspronkelijk) werk zijn in de zin van de Auteurswet, mits die selectie het persoonlijk stempel van de maker draagt. 11 

4.21. De volgende te beantwoorden vraag is of de Flying Tiger DIY sleutelhanger inbreuk maakt op het auteursrecht op de Pixelhobby sleutelhanger.

4.22. Om te kunnen vaststel!en dat er sprake is van auteursrechtinbreuk, moet worden vastgesteld of creatieve elementen van het beschermde werk herkenbaar zijn verwerkt in het vermeende inbreukmakende object. De algehele indruk (totaalinclruk) die de twee betrokken objecten wekken en de mate van originaliteit van het werk zijn daarbij niet relevant. De waarschijnlijkheicl van een vergelijkbare creatie kan geen weigering van auteursrechtelijke bescherming rechtvaardigen. 13

4.23. De rechtbank is van oordeel clat de combinatie van elementen, waarvan is vastgesteld dat deze de essentie van het auteursrechtelijk beschermde werk uitmaken, vrijwel een op een in de Flying Tiger sleutelhanger zijn terug te vinden. Het product als geheel (inclusief verpakking en in onvoltooide staat) verschilt weliswaar wat betreft de verpakkingen, de bijgevoegde uitleg- en voorbeeldbrochures, de vorm en exacte kleuren van de kleurenmatjes, de uitvoering van de basisplaat (rechthoekig/vierkant en aantal pixels 154 /169), het aan de sleutelhanger te bevestigen ringetje dan wel kettinkje en op detailniveau ook de onderzijde van de pixels (vierkant/rond gat), maar deze (minimale) verschillen laten onverlet dat de essentie van het werk, dat wil zeggen de elementen (voor zover) die zichtbaar (over)blijven nadat de gebruiker de sleutelhanger heeft afgebouwd, vrijwel een op een zijn overgenomen door Flying Tiger. lmmers, wanneer de sleutelhangers eenrnaal in elkaar zijn gezet, blijven als relevante verschillen nog slechts over de verpakking, de vorm van de matjes met de pixels, de voorbeeldbrochure en de ring/ dan wel het (metalen) koord) die aan de sleutelhanger moet worden bevestigd. Dit zijn met uitzondering van de ring/het koord allemaal onderdelen die de gebruiker in principe weggooit en dus niet gebruikt in bet product waar het om draait. Die verschillen zijn naar het oordeel van de rechtbank, ook na het Mio-arrest, onvoldoende om de auteursrechtinbreuk, die door overname van de essentie wordt gemaakt, te 'helen'. De verschillen tussen de onderdelen van het voltooide product zijn namelijk zo minimaal dat de gebruiker het verschil niet als relevant zal opmerken. Dal blijkt ook wel uit de door Pixelhobby naar voren gebrachte voorbeelden, waaruit is af te leidcn dat het publiek op sociale media het product herkent als van Pixelbobby. Het publiek gebruikt daarbij de hashtags #pixel hobby, #pixelhobbykeyrings en/of #pixelhobbycrafts, ook als de sleutelhangers op foto die wordt gedeeld de Flying Tiger sleutelhangers betreffen. De rechtbank merkt ten slotte nog op dat dit ook heel duidelijk blijkt wanneer het voltooide product (de Pixelhobby sleutelhanger / de Flying Tiger DIY sleutelhanger) wordt afgezet tegen het Umfeld. Het zijn die uiteindelijk resulterende specifieke creatieve elementen van de Pixelhobby proclucten, meer specifiek de Pixelhobby sleutelhanger, die door Flying Tiger zijn overgenomen.

4.24. De slotsom luidt dat het Flying Tiger met haar Flying Tiger DIY sleutelhanger inbreuk maakt op de auteursrechten van Pixelhobby op de Pixelhobby sleutelhanger. Dat betekent dat de rechtbank niet toekomt aan c.q. Pixelhobby geen belang heeft bij een oordeel op de nevengeschikte stelling van Pixelhobby dat de Flying Tiger DIY sleutelhanger een onrechtmatige slaafse nabootsing is van de Pixelhobby sleutelhanger.